By Mehmet Aydın 
Türk vatandaşlarının Avrupa seyahat hayalleri, Schengen vizesindeki kriz nedeniyle kabusa dönüştü. Özellikle Kurban Bayramı ve yaz tatili döneminin yaklaşmasıyla birlikte, vize almak için randevu bulmak artık en büyük sorun haline geldi. Birçok konsolosluğun resmi başvuru sisteminde haftalardır uygun tarih bulunmazken, bazı ülkelerde randevu bekleme sürelerinin 6 ila 8 ay arasında değiştiği belirtiliyor. Aylar öncesinden planlanan tatiller, iş seyahatleri ve aile ziyaretleri belirsizlik nedeniyle iptal olma riskiyle karşı karşıya. Bu durum, yeni bir karaborsa düzeninin ortaya çıkmasına neden oldu.
Sosyal medya platformları ve iletişim uygulamalarında “erken randevu”, “VIP başvuru” veya “garantili vize” gibi ilanların sayısı hızla artarken, Schengen vizesi için normalde yaklaşık 90-100 euro olan başvuru ücreti, aracılar sayesinde 300 eurodan başlayarak 1000 euroya kadar yükseldi. Bayram ve yaz sezonunda talebin artması nedeniyle vatandaşlar, seyahat planlarını kaybetmemek için bu yüksek ücretleri ödemek zorunda kaldı. Ancak birçok kişi, ödeme yaptıktan sonra dolandırıldığını fark etti.
Uzmanlar, sistemdeki en büyük sorunlardan birinin “randevu avcıları” olarak bilinen otomasyon yazılımları olduğunu belirtiyor. Yazılım bilgisine sahip kişiler tarafından geliştirilen bot sistemleri, konsoloslukların online randevu platformlarını anlık olarak tarıyor. İnsanların manuel olarak kontrol etmekte zorlandığı sistemlerde, bu botlar günün her saatinde aktif bir şekilde çalışarak yeni randevular açıldığında veya iptal edildiğinde devreye giriyor. Çoklu hesap ve proxy bağlantıları kullanarak işlem yapabilen bu yazılımlar, gerçek başvuru sahiplerinin randevu bulmasını zorlaştırıyor.
Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği, yaşanan krizin turizm sektörünü ciddi şekilde etkilediğini ifade etti. Seyahat acenteleri, yurt dışı tur planlamalarında büyük sorunlar yaşarken, bazı aracı kuruluşlar Rekabet Kurumu’na şikayet edildi ve bazı firmalara karşı tazminat davası hazırlıklarına başlandığı bildirildi.
Krizin bir diğer boyutu ise otel rezervasyonlarında yaşanan sorunlar. Turizm sektöründe yaygın olarak kullanılan grup rezervasyon sistemi, bazı konsoloslukların başvuruları reddetmesine neden olmaya başladı. Seyahat acenteleri, yıl boyunca otellerle kontenjan anlaşmaları yaparken, isim listelerinin daha sonra sisteme işlendiği için oteller zaman zaman “bu isimde rezervasyon yok” yanıtını verebiliyor. Bu durum, başvuruların “eksik evrak” gerekçesiyle reddedilmesine yol açıyor. Turizm sektörü temsilcileri, evrakların tam olmasına rağmen grup rezervasyonları nedeniyle reddedilen başvuru sayısının arttığını ve sorunun giderek derinleştiğini dile getiriyor. Sektör yetkilileri, hem konsolosluk sistemlerinde hem de aracı kurum uygulamalarında yeni düzenlemeler yapılmadığı takdirde Schengen vizesi krizinin daha da büyüyeceği görüşündeler.